Achter de schermen - het ontstaan van deze productie in 2013

2012

De productie PA’dam zingt(!) Bachs Goldbergvariaties begon in 2012 vorm te krijgen, hoewel het idee al veel langer bestond. Na het maken van een uitgebreid projectplan en het zoeken van artistieke partners zijn we medio 2012 begonnen met de aanvragen van subsidies bij de grote landelijke fondsen. Ondertussen zijn we op zoek gegaan naar goede concertlokaties en naar degene die de rol van J.S. Bach zou kunnen vormgeven.

En dat werd cabaretier/ musicus Vincent Bijlo. Gelukkig was hij van meet af aan enthousiast over alle plannen en hij vervult ook een belangrijke rol in het maken van het libretto, wat gebaseerd is op brieven van J.S. Bach zelf.

In februari 2013 hebben we een Trailer opgenomen van de productie, waar we met 4 zangers en 2 instrumentalisten en Vincent Bijlo enkele delen van het nieuwe arrangement hebben opgenomen. Dit filmpje is ook gebruikt voor crowdfunding en het benaderen van nieuwe donateurs en sponsors.

Maart 2013

Gustavo Trujillo heeft afgelopen maanden hard gewerkt aan zijn bewerking van de Goldbergvariaties, wat waren we benieuwd naar de partituur! In maart was het zover en kon ook Maria beginnen met studeren….

De PR is begonnen! Prachtige flyers en posters, ontworpen door Gijs Matthijs Ontwerpers kwamen met dozen tegelijk binnen en moesten worden verspreid. Ook is PA’dam actief geworden op Facebook (PA’dam Chamber Choir) en Twitter (@padam_kamerkoor).

18 April 2013

De eerste repetitie op 18 april! Eindelijk iedereen bij elkaar na de lange periode van voorbereiding!

Deze repetitie, die eigenlijk bedoeld was om een overzicht van het stuk te krijgen en alles alvast een keer helemaal door te nemen, wordt uiteindelijk besteed aan het instuderen en afwerken van enkele delen uit het stuk, omdat we op 21 april al te gast zijn bij het Radioprogramma AVRO Spiegelzaal!

21 april 2013

Om half 9 ’s ochtend verzamelen we in de Spiegelzaal om nog even te repeteren en te sounchecken. Gustavo Trujillo en regisseur Machteld van Bronkhorst zijn ook aanwezig. Vincent Bijlo geeft acte de présence in zijn rol als J.S. Bach waarbij hij zichzelf tevens aanbiedt als componist voor een nieuw Koningslied…

Robert Westerman is zo vriendeiljk om van deze ochtend wat foto’s te maken en ook poseren we in vol ornaat voor het Amsterdamse concertgebouw

Na het optreden in de Spiegelzaal gaan Gustavo, Machteld, Maria en Vincent meteen weer aan het werk. Het weer werkt mee, dus het kan op een terras. De volgorde in het script wordt nog wat aangepast en bij het hardop doorlezen van alle teksten onstaan weer nieuwe en nóg betere ideeen….

28 april 2013

Het programmaboekje is af!

 

Maria van Nieukerken over de repetities - 6-10 mei 2013

Maandag

Ja hoor, het wordt eindelijk mooi weer, en precies deze dagen zitten we van 10:00- 17:00 binnen! Gelukkig is er bij MuzyQ een fijn terras….

Ik heb een strakke planning gemaakt zodat we de eerste twee dagen in elk geval alle noten hebben gezien. En dat lukt, meer dan dat: we kunnen meteen echt muziek maken!

Omdat de Goldbergvariaties uit allemaal korte stukjes bestaan is het even wennen voor zangers en spelers: zit je er net lekker in en dan is de variatie alweer afgelopen en begint er iets heel anders. Maar gaandeweg wordt dit juist de sport, van de ene variatie naar de andere meteen in een nieuwe muzikale stijl en sfeer. Het is duidelijk dat iedereen enthousiast is en daar ben ik heel blij mee!

Maandagavond ga ik aansluitend naar Soest voor een lang interview met Radio Soest. Helaas blijkt dit de volgende dag niet op band te staan en moet het dinsdagavond dunnetjes over….

Dinsdag en Woensdag

Op dinsdag werken we ook voor het eerst samen met de spelers van Accademia Amsterdam. Het klinkt bijzonder: een hedendaagse partituur die wel veel aan Bach doet denken maar soms ook heel modern klinkt en dan met het geluid van de oude instrumenten. Daar maakt Bach in de voorstellig nog een leuke opmerking over trouwens: ‘Aan die onzin deden wij niet in mijn tijd. We hadden helemaal geen geld voor oude instrumenten en speelden juist op de modernste instrumenten!’

We studeren vanaf het begin alle regie-aanwijzingen mee: het wisselen van opstelling, het mooie dichtbij elkaar lopen van de mannen- als een soort doodgravers- en de ruimtelijke opstelling van variatie 15 waarbij de vrouwen zich door de kerk verspreiden in hun langzame droevige variatie met cello-solo. Woensdagmiddag doen we om de stemmen te sparen alvast een regie-doorloop met alle wissels en ‘roepingen’ vanuit het koor.

Woensdagavond is Vincent even te gast op Radio 4 om iets over zijn rol als Bach te vertellen.

 

Donderdag- Eerste repetitie met J.S. Bach

Maandag heb ik al mijn oude muziekpapier ingeleverd bij Machteld, van al mijn oudpapier gaat zij een pruik en jas maken voor Vincent. Donderdag komt Vincent voor het eerst mee-repeteren en zien we het resultaat van Machtelds huisnijverheidsvlijt: prachtig!

Op deze dag doen we ’s ochtends en  ’s middags een Doorloop en ik geniet ervan dat het geheel klopt met hoe ik het ooit in mijn hoofd verzonnen heb… Het is een speciaal moment!

’S avonds laat reis ik met Gustavo naar Hilversum voor een interview op Radio 1 bij ‘Met het Oog op Morgen’.

Vrijdag 10 mei-  Generale en Premiere

Vrijdag beginnen we om 14:30 in de Pieterskerk aan de Generale repetitie. Dat verloopt eigenlijk heel goed, oei dat hoort niet!  Dirk Rietveld maakt foto’s en Lot helpt ons met alle versterking.

Ik heb nog nieuwe teksten gekregen en die probeer ik snel in mijn hoofd op te nemen.

Bijna aansluitend de eerste workshop: de mensen die meedoen in Utrecht zingen echt geweldig en we kunnen alles doen wat we van plan waren. Zelfs de 8-stemmige vierde variatie zingt men zo weg!

Geen tijd om te eten, maar Annemieke neemt gelukkig elke dag groente&fruitshakes voor me mee, dus op deze manier kom ik toch aan mijn vitaminen.

 

En dan de premiere! ! De voorstelling is in een vloek en een zucht voorbij en er is een hele aandachtige en prettige sfeer in het publiek.  Op het podium onstaan nog meer mooie dingen dan we al gerepeteerd hadden en dat is een goed teken! Ik zie uit naar de andere concerten!!

Vincent Bijlo over de eerste concerten in Utrecht, Leiden en Middenbeemster, 10-12 mei 2013

 

Johann Sebastiaan Bach luistert ademloos naar de beginaria van de Goldbergvariaties. Heb ik dit geschreven? Is het enige dat hij vol verbazing en ontzag kan denken. Als er muziek in de hemel is is het deze muziek. Wat een koor en wat een compact goed orkest.

De dirigente neemt het woord. Bach ontwaakt ruw uit zijn hemelse gedachten. Wat een mens. He, waarom moet dat nou zo? Hij zet zijn pruik op, verheft zijn Cor van der Laak-achtige stem en loopt op de dirigente af.

“U bent ongetwijfeld zeer kundig in het slaan van de maat,” zegt hij, “maar ik kan het publiek beter zelf vertellen over mijn leven en mijn werk.”

Bach drukt de dirigente de hand. Maria heet ze, een mooie naam. Maria was de eerste naam van zijn eerste vrouw.

Bachs stem heeft wel wat van die van Vincent Bijlo, sterker nog, Bach is Vincent Bijlo en Vincent Bijlo, dat ben ik.

Wie ben ik, dacht ik afgelopen vrijdag, toen koor en orkest bezig waren aan variatie nummer 1, dat ik Bach mag spelen. Wat heb ik nou helemaal gepresteerd? 0 Kinderen, Bach had er 20. De helft is ongeveer in leven gebleven, maar toch…

Maar ik heb weer andere kwaliteiten, ik kan bijvoorbeeld heel aardig Bachs brieven voorlezen, tussen de variaties door, en vertellen wat hem zoal dreef en waar hij zich aan ergerde.

Bach spelen is erg prettig om te doen. Het is weer eens wat anders dan altijd mezelf zijn op het toneel. Bovendien heb ik nu de gelegenheid maar liefst zes keer dit prachtige concert van PA’dam en Accademia Amsterdam te kunnen horen. Soms ben ik zo onder de indruk van de muziek dat ik bijna vergeet dat ik weer aan de beurt ben, als Bach.

Bach kan het erg goed vinden met het koor en het orkest, en met Maria uiteindelijk ook. Ze is een uitstekende dirigente, dat waardeert Bach als geen ander, het is tenslotte zijn muziek die ze dirigeert. Want: “Om te komen tot een juiste uitvoering dient men de beste personen te engageren.

Mede mogelijk gemaakt door: