PA’dam Goldbergvariaties

Periode: 2013

Programma
J.S. Bach/ bewerking G.A. Trujillo        Goldbergvariaties

Een vernieuwende versie van Bachs meesterwerk, waarin zijn complexe polyfone schrijfwijze,
lyriek en dramatiek wordt versterkt door de verschillende klankkleuren van zangers en instrumenten.

Uitvoerenden en medewerkers:
PA’dam (16 zangers)
Accademia Amsterdam (9 spelers) o.l.v. Onno Verschoor
Maria van Nieukerken- algehele muzikale leiding
m.m.v. J.S. Bach – spreker
m.m.v. Machteld van Bronckhorst- libretto/regie

Duur ca. 80 minuten

Toelichting
PA’dam wil deze geniale muziek positioneren tegen de achtergrond van het ‘gewone leven’ van de componist Bach. Hiervoor worden brieven van Bach zelf, alsook anekdotes over de Goldbergvariaties gebruikt. De gekozen invalshoeken hierbij zijn: het onstaan van de Goldbergvariaties, Bachs gierigheid en opmerkingen over geld, Bachs sollicitatie in Leipzig, Bachs commentaar op uitvoeringen van de Goldbergvariaties door Glenn Gould en diverse rapporten die Bach opstelde over zijn eigen koorleden van de Thomaskantorij.
Uiteraard heeft PA’dam deze brieven en informatie op originele wijze aangepast, waarbij een vleugje humor niet geschuwd is.
De spreeksolist, J.S. Bach zelf, zal brieven over deze onderwerpen voorlezen tussen verschillende variaties in. Hierbij wordt in hoge mate rekening gehouden met de muzikale structuur van de Goldbergvariaties.

Instrumentaal ensemble versus Koor
Het instrumentale ensemble bestaat uit 9 spelers: hobo, blokfluit, fagot, theorbe, luit, strijkkwintet, waarbij enkele spelers meerdere instrumenten bespelen zodat meerdere klankkleuren mogelijk zijn.
Het koor bestaat uit 16 zangers, evenredig verdeeld over alle stemsoorten.

De Goldbergvariaties worden geinstrumenteerd voor alle mogelijk denkbare combinaties tussen zangers en instrumentalisten. Zo is er een prachtige variatie voor vrouwenkoor en soloviool, maar zijn er ook variaties speciaal voor alleen koor of voor een gedeelte van het ensemble. De emotionele afstand, veroorzaakt door de beperkingen van het klavecimbel, wordt zo overbrugd.
De keuze en afwisseling wordt gebaseerd op de muzikale structuur van de Goldbergvariaties.

Solist- J.S. Bach
PA’dam zoekt als solist, die de brieven van Bach voorleest, een bekende Nederlander met veel affiniteit met klassieke muziek en Bach in het bijzonder. Hierdoor hopen wij dit prachtige concert dichter bij  mensen te brengen die misschien niet uit zichzelf naar deze muziek komen luisteren, het laagdrempeliger en toegankelijker te maken.

Ensemble- Accademia Amsterdam
Accademia Amsterdam is een barokgezelschap dat qua werkwijze en klank zeer goed past bij PA’dam.
Accademia Amsterdam ontleent haar naam aan een van oorsprong Italiaanse instelling, die vooral in de 17e en de 18e eeuw floreerde. Men kwam bijeen om te musiceren en te discussiëren over uiteenlopende onderwerpen. Accademia Amsterdam werkt in deze traditie: gezamenlijk wordt gewerkt aan een duidelijke interpretatie van de muziek. Bij het geven van concerten staat het behagen van het publiek centraal. Dit bereikt men door gebruik te maken van de "Sprekende Stijl", die haar oorsprong kent in de Retorica. Via deze Retorica wordt inzicht gegeven in de kleurrijke wereld van het Affect dat tegenwoordig omschreven kan worden als de wereld van het gevoel.

Arrangeur- Gustavo A. Trujillo
Gustavo Trujillo is werkzaam als componist en muziektheoreticus. In die laatste hoedanigheid is hij tevens als docent werkzaam aan de conservatoria van Amsterdam en Rotterdam. Juist de combinatie van componist en muziektheoreticus maakt Gustavo Trujillo de gedroomde componist voor deze opdracht. Belangrijk voor PA’dam is dat Trujillo veel ervaring heeft in het schrijven van koormuziek en vocale muziek in het algemeen. Daarnaast kent hij de bezettingen van zowel PA’dam als Accademia Amsterdam goed, zodat hij precies ‘op maat’ kan schrijven.

Historie PA'dam ZINGT(!) de Goldbergvariaties van Bach
Nog nooit eerder waren de Goldbergvariaties van J.S. Bach uitgevoerd in een vocale bezetting.
PA'dam heeft in 2004 de componist en muziektheoreticus Gustavo Trujillo de opdracht gegeven om Bachs Goldbergvariaties te recreëren als Concerto voor 16 zangers en instrumentaal ensemble en spreker.
In 2004 is met deze compositie het jubileum van PA’dam gevierd. Het was een belevenis voor een ieder die Bachs Goldbergvariaties al kende, maar ook een bijzondere en toch toegankelijke kennismaking met dit meesterwerk voor de mensen die het nog nooit eerder hoorden!
PA’dam wil dit programma graag in reprise nemen om het artistieke concept van destijds verder uit te werken. Het vernieuwde concept bevat een aantal nieuwe ontwikkelingen: Samenwerkingsprojekt met ensemble Academia Amsterdam, een herziene instrumentatie waardoor het ensemble een duidelijkere kleur krijgt en de toevoeging van tekst aan de zangpartijen zodat deze beter zingbaar zijn.